Hazar bölgesi gazını Orta Avrupa'ya taşıyacak dev hattan gaz akışının da 2013'te başlaması planlanıyor. Toplam 3 bin 300 kilometre uzunluğa sahip boru hattı projesinin 5 milyar Euro'ya mal olması bekleniyor.

Projede, inşaatın 2009'da başlaması, ilk gazın da 2010'da verilmesi öngörülüyordu. Nabucco Doğalgaz Boru Hattı Projesi'nin Genel Müdürü Reinhard Mitschek, gecikmenin sebebini, 'teknik ve mühendislik gereklerin yanı sıra, inşaat için gerekli olan 2 milyon ton çeliğin temin edilmesi' olarak açıkladı. Başlangıçta yılda 8 milyar metreküp gazın Avrupa'ya taşınacağı Nabucco hattının kapasitesi yıllık 31 milyar metreküp. Nabucco Projesi Genel Müdürü Reinhard Mitschek, 7. Türkiye Uluslararası Petrol ve Gaz Konferansı'nda (TUROGE 2008) yaptığı konuşmada, İran gazıyla ilgili kararı Avrupalı alıcıların vereceğini söyledi. Gazın önemli miktarının Türkiye'nin komşularından temin edileceğini düşündüklerini aktarırken, adres olarak Azerbaycan, Türkmenistan, Kazakistan, Irak ve İran'ı gösterdi. Mitschek, "İran'dan gaz alınıp alınmayacağını Nabucco belirlemeyecek. Gazın nereden alınacağına dair karar Avrupalı alıcılar tarafından verilecek. Bu yönde bir karar verilirse İran gazı Avrupa'ya Nabucco üzerinden ulaştırılacak." ifadesini kullandı. İran, ABD'nin karşı çıkmasına rağmen, Türkiye üzerinden Avrupa'ya gaz satmak için görüşmelerde bulunuyor.

Projede, Botaş'ın yanı sıra Almanya'dan RWE, Avusturya'dan OMV, Macaristan'dan MOL, Bulgaristan'dan Bulgargaz ve Romanya'dan Transgaz şirketlerinin payı bulunuyor. Yedinci ortak olmak için pek çok firmanın istekli olduğunu belirten Mitschek, "Hissedarlar yedinci ortaklığı açmakta istekli olmayabilir ama bu yararlı olacaktır. Yedinci ortak için fikir yok, ama bir ortak çıkar ve somut teklifte bulunursa bunu mutlaka değerlendiririz." dedi. Nabucco boru hattının yarısından fazlası Türkiye topraklarından geçecek. Projenin hissedarlarından Botaş'ın, projeden önemli kazanımlar sağlayacağını ifade eden Mitschek, 2 bin kilometrelik boru hattının operatörlüğünü Botaş'ın yapacağına dikkat çekti. Proje müdürü, "Burada 2 milyon ton çelik kullanılacak ve bunların şantiyeye götürülmesi, inşaat ve mühendislik işleri olacak. Tüm bunlar istihdam dahil ulusal ekonomiye önemli katkılar sağlayacak." dedi.

Türkiye güzergâhı daha güvenli

Türkiye'nin doğu sınırından Ankara'ya kadar ulaşacak sürece yönelik bazı endişeler bulunduğunu, Ankara'da bir ticaret merkezinin oluşturulması ile piyasada rekabetin sağlanması için dengeleme sisteminin kurulmasının hedeflendiğini belirten Mitschek, bu konuda görüşmelerin devam ettiğini ve konunun ayrıca Avrupa Komisyonu ile Türkiye arasında da müzakere edildiğini kaydetti. Türkiye, ortaklarıyla birlikte Nabucco projesini yürütürken, Rusya da benzer şekilde Karadeniz'in altından geçen Güney Akım Projesi'ni uygulamaya koydu. Taraflar dile getirmese de iki projenin birbirine rakip olduğu konuşuluyor. Proje Müdürü Reinhard Mitschek, bu konuda, "İki proje karşılaştırıldığında Türkiye güzergâhının daha güvenli olduğu öne çıkıyor. Türkiye'nin mevcut şebekeleri de büyük bir avantaj." değerlendirmesinde bulundu. Botaş Uluslararası Projeler Dairesi Başkanı Emre Engür de konferansta yaptığı konuşmada, Irak gazının Avrupa'ya ihracı konusundaki görüşmelerin devam ettiğini söyledi. Türkiye'nin uzun süredir Irak'ta enerji alanında bazı projeleri bulunduğunu, ancak bununla ilgili henüz sözleşme imzalanmadığını aktardı ve "Gazın Türkiye üzerinden Avrupa'ya taşınması için görüşmeler üst düzeyde devam ediyor. Irak yılda 10-12 milyar metreküp gazı petrol üretmek için yakıyor. Bu gazın Avrupa'ya ulaştırılmasını hedefliyoruz." diye konuştu.

Türkiye-İsrail arasına, 5 milyar Euro'luk boru hattı

Türkiye'den İsrail'e doğalgaz ve su taşınması ile gündeme gelen boru hattının fizibilite çalışmalarının 2009'da tamamlanması bekleniyor. Daha sonra yapılan eklemelerle toplam beş ürün ve hizmeti taşıması planlanan boru hattının maliyeti, 2 ila 5 milyar Euro arasında öngörülüyor. Ankara ile Tel Aviv, iki ülke arasında petrol, doğalgaz, elektrik, su ve fiber optik hatların geçirilmesi konusunda çoklu bir boru hattı projesi üzerinde çalışıyor. Ülkesindeki gelişmelerden dolayı Ankara'daki Türkiye Uluslararası Petrol ve Gaz Konferansı'na katılamayan İsrail Enerji ve Altyapı Bakanı Binyamin Ben-Eliezer'in panel için hazırladığı konuşma metnini İsrail Büyükelçisi Gabby Levy okudu. İsrail'in üzerinde çalıştığı iki mega projeden birinin Türkiye ile ilgili olduğunu aktaran Levy, "Önümüzdeki dönemde Rusya, Türkmenistan, Azerbaycan ve Kazakistan'dan gaz ihtiyacımızı karşılamak istiyoruz. Bu yönde bazı ülkelerle görüşmeleri sürdürüyoruz." ifadelerini kullandı. Ayrıca Mısır, Ürdün, Türkiye gibi ülkelerle de enerji alanında bazı görüşmeler yürüttüklerini, özellikle Mısır'ın önümüzdeki yıllarda İsrail'in en önemli enerji tedarikçisi olacağını kaydetti. Levy, "İsrail, bir enerji geçiş ülkesi olarak Türkiye'nin yanında yer almak istiyor. Böyle bir vizyonumuz var." dedi. İsrail'in ülke için şebekesini tamamlamak için önemli altyapı projeleri hazırladığı bilgisini veren büyükelçi, Türk yatırımcıları ilk planda yapılacak 10-14 milyar dolarlık projelere katılmaya davet etti.

Zaman